Dlaczego znikanie i powrót tak ciekawią dziecko?
Kiedy dorosły zasłania twarz dłońmi, a po chwili znów się pokazuje, dziecko może obserwować znajomą twarz, słuchać głosu i czekać na powrót. Powtarzalność daje mu okazję do przewidywania, co stanie się dalej. Z kolei schowanie zabawki zachęca do patrzenia, sięgania i sprawdzania, gdzie przedmiot się podział. To wspólny czas, do którego nie potrzeba specjalnych pomocy.
Między 6. a 12. miesiącem dzieci bardzo różnią się tym, co już potrafią i co je interesuje. Jedno będzie przede wszystkim patrzeć i się uśmiechać, inne od razu spróbuje odsunąć chustkę. Nie trzeba oczekiwać konkretnej reakcji ani zamieniać zabawy w sprawdzian. Lepiej zauważyć, czy dziecko jest zaciekawione, i pozwolić mu uczestniczyć na swój sposób.
„A kuku” w kilku spokojnych odsłonach
Najprostszy wariant to zasłonięcie własnej twarzy dłońmi na krótką chwilę. Powiedz łagodnie „Gdzie jestem?”, odsłoń twarz i dodaj „A kuku!”. Zacznij od wolnego tempa, tak by dziecko mogło śledzić gest. Jeśli się śmieje albo wyciąga ręce, możesz powtórzyć zabawę. Jeśli odwraca głowę lub robi się niespokojne, zrób przerwę.
Możesz też schować się częściowo za poduszką trzymaną przez dorosłego albo wychylić twarz zza framugi, pozostając blisko dziecka. Starszemu niemowlęciu zaproponuj zasłonięcie twojej twarzy miękką chustką, którą wspólnie zdejmiecie. Nie nakrywaj chustką twarzy dziecka: zabawa ma być swobodna, a nie zaskakująca czy krępująca.
Dla odmiany pobawcie się głosem. Zanim pokażesz twarz, zawołaj dziecko po imieniu lub powiedz krótkie „Już wracam”. Po kilku powtórzeniach zatrzymaj się na moment i zobacz, czy czeka na dalszy ciąg. Ta pauza pozwala mu włączyć się w zabawę spojrzeniem, dźwiękiem lub ruchem.
Gdzie jest zabawka? Od łatwego ukrycia do małych poszukiwań
Na początek wybierz jedną dobrze znaną, odpowiednią do wieku zabawkę. Połóż ją przed dzieckiem i częściowo przykryj lekką chustką, zostawiając widoczny fragment. Zapytaj „Gdzie jest miś?” i poczekaj. Możesz pokazać, jak unieść materiał, ale daj dziecku czas na własną próbę. Gdy zabawka się pojawi, nazwij to, co się stało: „Tu jest miś!”.
Jeśli dziecko chętnie szuka, przykryj przedmiot całkowicie, nadal robiąc to na jego oczach. Później możesz umieścić zabawkę obok poduszki albo za dużym, stabilnym przedmiotem, który łatwo ominąć wzrokiem lub ręką. Zmieniaj tylko jedną rzecz naraz: miejsce ukrycia albo stopień trudności. Dzięki temu łatwiej zauważysz, który wariant sprawia dziecku przyjemność, a który jest jeszcze zbyt trudny.
Dla dziecka, które już sprawnie przemieszcza się po podłodze, połóż zabawkę w niewielkiej odległości i schowaj ją częściowo za poduszką. Nie zachęcaj do sięgania poza jego możliwości ani do wspinania się po meblach. Jeśli nie ma ochoty szukać, pokaż zabawkę ponownie — wspólne odkrycie też jest udaną zabawą.
Jak dopasować zabawę do nastroju i umiejętności?
Wybierz moment, w którym dziecko jest wypoczęte i ma ochotę na kontakt. Kilka krótkich powtórzeń często wystarczy; nie trzeba planować długiej sesji. Obserwuj spojrzenie, ruchy i odgłosy. Zainteresowanie może wyglądać jak uśmiech, skupione patrzenie albo próba dotknięcia chustki. Zmęczenie może sygnalizować odwracanie wzroku, marudzenie czy wyraźne napięcie.
Jeżeli szukanie jest zbyt trudne, odsłoń większą część zabawki lub przysuń ją bliżej. Jeśli staje się przewidywalne, spróbuj zamienić role: pozwól dziecku zdjąć chustkę z przedmiotu albo „schowaj” swoją twarz za dłońmi na jego znak. Nie porównuj tempa zabawy z innymi dziećmi. W tym wieku możliwość spokojnego próbowania i reagujący na sygnały dorosły są ważniejsze niż wykonanie zadania.
Bezpieczne miejsce, proste przedmioty
Bawcie się na stabilnej powierzchni, na przykład na podłodze, i pozostań blisko. Wybieraj zabawki odpowiednie do wieku, bez małych elementów, które mogłyby się odłączyć. Chustka powinna być lekka i używana wyłącznie pod nadzorem; po zabawie odłóż ją poza zasięg dziecka. Unikaj sznurków, tasiemek, plastikowych toreb i pojemników, do których dziecko mogłoby włożyć głowę.
Nie potrzebujesz zestawu nowych pomocy. Wystarczą znana zabawka, bezpieczna chustka i twoja obecność. Możecie wracać do tych samych pomysłów, zmieniając tempo, słowa lub miejsce ukrycia. Najlepszy wariant to ten, przy którym dziecko czuje się swobodnie, a oboje macie ochotę bawić się dalej.
