Mała książka, wiele możliwości
Książeczka harmonijkowa to pasek papieru złożony w naprzemienne zakładki. Po rozłożeniu widać całą opowieść, a po złożeniu można oglądać ją strona po stronie. Dziecko samo decyduje, kto będzie bohaterem i co wydarzy się dalej. Historia nie musi być długa ani starannie narysowana: kilka obrazków wystarczy, by powstała książka, do której można wracać.
To dobry pomysł na spokojne popołudnie w domu. Możecie pracować na zwykłym papierze i użyć przyborów, które już macie. Najważniejsze jest wspólne wymyślanie, nie idealny efekt. Dorosły może pomóc w składaniu kartki i zapisywaniu słów, pozostawiając dziecku miejsce na własne decyzje. Jeśli pomysł zmieni się w trakcie rysowania, pozwólcie historii zmienić się razem z nim.
Przygotujcie papier i miejsce do pracy
Potrzebne będą kartki, kredki lub flamastry oraz ołówek do lekkiego naszkicowania planu. Przydać się mogą również klej, skrawki kolorowego papieru i nożyczki. Najprościej wyciąć długi pasek z większej kartki albo skleić ze sobą kilka krótszych pasków. Jeśli używacie nożyczek, dobierzcie je do umiejętności dziecka i pomóżcie przy trudniejszych cięciach.
Złóżcie pasek na pół, a następnie składajcie kolejne części naprzemiennie: raz do przodu, raz do tyłu. Powstanie harmonijka z kilkoma polami na ilustracje. Cztery do sześciu pól w zupełności wystarczy na pierwszą próbę. Pierwsze może być okładką, ostatnie zakończeniem opowieści. Nie przejmujcie się, jeśli zakładki nie będą równe. Można je wykorzystać tak, jak wyszły, albo przygotować drugi pasek, gdy dziecko nabierze ochoty na kolejną książeczkę.
Wymyślcie historię w kilku krokach
Zamiast od razu zaczynać rysowanie, zadaj dziecku trzy pytania: Kto jest bohaterem? Czego chce? Co staje mu na drodze? Bohaterem może zostać pluszowy miś, papierowy samolot, drzewo za oknem albo wymyślone stworzenie. Mały cel ułatwia ułożenie opowieści: odnaleźć zgubiony guzik, dotrzeć do przyjaciela lub przygotować niespodziankę.
Rozłóżcie harmonijkę i wspólnie ustalcie, co znajdzie się w kolejnych polach. Na początku przedstawcie bohatera. Potem pokażcie jego plan, przeszkodę, próbę poradzenia sobie z nią i zakończenie. Dziecko może wskazywać palcem pola i opowiadać, co widzi w wyobraźni, zanim cokolwiek narysuje. Nie trzeba dopisywać tekstu do każdej strony. Ruch postaci, zmiana miny czy nowy przedmiot w kadrze też mogą prowadzić czytelnika przez historię.
Rysujcie tak, jak lubicie
Niech dziecko wybierze sposób przedstawienia opowieści. Może rysować kredkami, tworzyć kolaż z papierowych kształtów albo łączyć obie techniki. Jeśli nie chce rysować postaci, zaproponuj proste symbole: kółko jako piłkę, kilka kresek jako deszcz, strzałkę pokazującą drogę. Powtarzający się kolor lub drobny szczegół, na przykład czerwony plecak bohatera, pomoże rozpoznać go na kolejnych stronach.
Podpisy są dodatkiem, nie obowiązkiem. Młodszemu dziecku dorosły może zapisać podyktowany tytuł i jedno zdanie pod wybranym obrazkiem. Starsze dziecko może samo dodać krótkie wypowiedzi w dymkach. Warto najpierw uzupełnić obrazki, a dopiero potem sprawdzić, czy słowa są potrzebne. Gdy harmonijka jest gotowa, poproś dziecko, by opowiedziało historię po swojemu, przesuwając się od pola do pola.
Dopasujcie zabawę do wieku i zachowajcie książeczkę
Z najmłodszymi twórcami wystarczą trzy lub cztery obrazki przedstawiające prostą sekwencję, na przykład: kot widzi pudełko, zagląda do środka i zasypia. Dorosły może wcześniej przygotować harmonijkę, a dziecko wybierze kolory i podpowie, co dzieje się na każdej stronie. Dzieci, które lubią dłuższe opowieści, mogą dodać niespodziewany zwrot akcji lub pokazać tę samą przygodę oczami drugiego bohatera.
Po skończeniu zróbcie mały pokaz: jedna osoba otwiera harmonijkę, a druga opowiada. Możecie też zamienić się rolami i sprawdzić, jak ktoś inny odczytuje obrazki. Na okładce zapiszcie tytuł oraz imię autora, jeśli dziecko ma na to ochotę. Gotową książeczkę łatwo schować do pudełka z pracami lub podarować bliskiej osobie. Następnym razem wystarczy nowy pasek papieru i nowe pytanie: co przydarzy się bohaterowi teraz?
